SCIENCA NEVERA VERO numero 2 SPINACOJ ESTAS RIĈAJ JE FERO

Popeye estas simpatia trompisto, senpudora fanfaronulo, kies ŝtala sano certe ne devenas el la nutraj virtoj de la spinacoj. Kaj ĉiu, kiu volus lin imiti, tre pli bone farus, se li manĝus la tutan ladskatolon anstataŭ la foliojn ene.

Origina el Persujo, ĉi tiu planto efektive entenas feron: kun ĉirkaŭ tri miligramoj de fero po cent gramoj de legomo, ĝi estas tre pli bonefika ol multaj fruktoj. Sed, kompare kun manĝaĵoj kiel lentoj aŭ sukero, ovoj kaj marfruktoj, ĝi estas mapli riĉa je fero.

Krome, en viando, kie tiu metalo estas ligata al hemoglobino, fero havas la duoblan avantaĝon ĉeesti en pli granda kvanto kaj esti pli facile absorbebla de nia korpo. Do, manĝi porcion de hepaton multe pli utilas ol manĝi kilogramojn de spinacoj.

En la jardeko 1890-1900 usona sciencisto faris analizojn al spinaca folio sed, laŭ la tradicia legendo, lia sekretariino falis en eraron skribante per sia tajpilo. En la linio “fero” ŝi skribis “30 mg” anstataŭ “3 mg”; ĉimaniere la legomo vidis tuj atribui al si eksterordinara dozon de fero, pere de simpla malgranda eraro en la pozicio de komo.

Nur dum la tridekaj jaroj de la pasinta jarcento kelkaj germanaj sciencistoj restarigis la veron, sed sensukcese. Eke de la jaro 1933, la desegnistoj Dave kaj Max Fleischer kreis la novan heroon, Popeye, granda ŝatanto de spinacoj.

Gravan rolon ludis poste la usona naciisma propagando dum la Due Mondmilito, kiam oni povis aŭdi frazojn tiajn: “Usono havas sufiĉan forton por ĉesigi la militon, ĉar ĝi manĝas spinacojn”.

Dank’ al Popeye, la usona  konsumo de spinacoj pligrandiĝis je 33%.

Tradikis Francesco Fagnani

El la originala artikolo de François Féron, en la libro “Gli spinaci sono ricchi di ferro – I luoghi comuni della scienza” de Jean-François Bouvet

Aŭtoro: Anthony Lucas

Inĝeniero pri Biologio en INSERM (Institut National de la Santé Et de la Recherche Médicale / Intituto pri sano kaj medecina esploro) Francio. Membro kaj fakdelegito de UEA. Membro de esperanto-france.

Respondi

Retpoŝtadreso ne estos publikigita. Devigaj kampoj estas markitaj *