SCIENCA NEVERA VERO numero 7 : ANTAŬ LA KVINDEKAJ JAROJ NE EKZISTIS KONTRAŬKONCIPO

 

Kiu rilato estas inter la trifolio de la aŭstraliaj prerioj kaj la eminentaj doktoroj Gregory Pincus kaj John Rock, inventintoj de la kontraŭkoncipa pilolo? Eble, la du usonanoj ne sciis, ke tiu vegetalo abunde superis ilian malkovron. Fakte, eke de multe da tempo, kaj sovaĝe, tiu trifolio submetas ŝafojn al kontraŭkoncipo.

Eksperimentita en la jaro 1954 en Porto-Riko, la “vera” kontraŭkoncipa pilolo, tiu de Pincus kaj Rock, ebligas la kemian blokiĝon de la ovolado, t.e. la eligo de ovocito el unu el la du ovarioj. Normale, la ovoladon kaŭzas je ĉiu 28a tago la hipotalama-hipofiza aparato ĉe la bazo de la cerbo. La sama funkciado de tiu aparato estas subtile ŝanĝata, pozitive aŭ negative, de hormonoj eligitaj de la ovarioj kaj la principo de la kemia ina kontraŭkoncipo simple konsistas en la blokado de la funkciado de hipotalamo-hipofizo pere de grandaj dozoj de tiaspecaj substancoj.

Kiamaniere trifolio rilatas al ĉio ĉi? En Aŭstralio ekzistas endemia malsano kiu trafas la ŝafarojn kaŭzante pli malpli daŭran sterilecon. Do, oni malkovris la kulpulon: estas substanco, ĉeestanta precipe en la trifolio, nomata genisteino, kiu tre similas al fundamenta ovaria hormono: estradiolo. Kiel la kontraŭkoncipa pilolo en virinoj, genisteino ĝenas la reproduktan fiziologion de ŝafoj.

Por la trifolio, la avantaĝo de tiu molekulo estas evidenta: ĝin elektis la daŭra evoluo kaj genisteino ebligas plantojn kontroli la proliferadon de tiaj herbovoruloj kiuj multe ŝatas ĝiajn foliojn (do, kompreneble, laŭ la ŝafa vidpunkto trifolio ne estas bonŝancodona). Ĉiukaze, tiuj vegetalaj “piloloj” ne malebligas Aŭstralion teni la mondan rekordon pri la kvanto de ŝafoj: dekope la loĝantaro homa.

Flanklasante genistenion (pri kio homoj ne multe interesiĝas), ni scias, ke kemia kontraŭkoncipo jam ekzistis antaŭ Pincus kaj Rock. En la dua jarcento post Kristo la kuracisto Sorano rekomendis, pro kontraŭkoncipaj kialoj, perbuŝan liveradon de la limfo de silfio (florplanto de la genro Ferula). Nuntempe ne plu ekzistanta, la silfion Hipokrato juĝis ne kultivebla kaj ĉe la romianoj kaj la grekoj ĝin oni rikoltis zorgoplene.

Freŝaj studoj faritaj kun ronĝuloj montras, ke substancoj eltiritaj de plantoj similaj al silfio vere kaŭzas kontraŭkoncipajn efikojn.

 

El la originala artikolo de Jean-François Bouvet, en la libro “Gli spinaci sono ricchi di ferro – I luoghi comuni della scienza” de la sama aŭtoro.

 

 

 

 

Aŭtoro: Anthony Lucas

Inĝeniero pri Biologio en INSERM (Institut National de la Santé Et de la Recherche Médicale / Intituto pri sano kaj medecina esploro) Francio. Membro kaj fakdelegito de UEA. Membro de esperanto-france.

Respondi

Retpoŝtadreso ne estos publikigita. Devigaj kampoj estas markitaj *