Liliputgranda stelo ne pli granda ol Saturno

600 lumjaroj far de la Tero, la stelo nomita EBLM J0555-57Ab povus neniam esti malkovrata pro sia grandeco, apenaŭ plia ol Saturno kaj sia maso, sub 10% de la sunmaso.  Por stelo tio estas ekstreme maldike kaj se mankus nur kelkaj tonoj tiam la maso ne estus sufiĉa por ekigi la fuzion nuklean.

Sed tiu stelo estas membro de stelparo kies dua membro estas multe pli dika. Observante tiun grandan stelon kies lumeco malpliiĝas kiam EBLM J0555-57Ab preterpasas antaŭ ĝi, la astronomoj de Kembriĝa Laboratorio Cavendish and Institute of Astronomy malkovris ĝin. Ili priskribis sian malkovron en la revuo Astronomy and Astrophysics.

EBLM J0555-57Ab estis observita sur bildo de WASP (Wide Angle Search for Planets), asocio de du teleskopoj rezervitaj al serĉado de eksterplanedoj per metodo de transiroj. Sed tiufoje, ne estas planedo sed vera stelo, pli precize blanka nano. (varmega)?.

Tiuj steloj, ĉiuj malgrandegaj kaj malforte lumaj multe interesas astronomojn pro diversaj kialoj. Unue, la steletoj el malpli ol 20% de la sunmaso, estas la plej multaj en la kosmo sed ili restas misteraj pro malfacila observado. Plie, ĉirkau tiuj steloj povus prosperi rokaj planedoj kun likva akvo tial favora al vivo. Tia stelo jam aperas en ĉefpaĝo de ĵurnaloj antaŭ kelkaj monatoj: la stelo Trappist-1 kaj ĝia roka planedaro el 7 mondoj. Oni ankoraŭ ne scias ĉu estas planedo rivoluanta ĉirkaŭ EBLM J0555-57 Ab. Ĝi estas observadata de pluraj teamoj kiuj devos publikigi resultojn baldaŭ.

Fonto :

https://www.cam.ac.uk/research/news/smallest-ever-star-discovered-by-astronomers

 

Eseo pri ekstertera vivo, de Churchill, estas ĵus malkovrita

Miliĉefo, influanta potenculo, bonega preleganto, oni konas la talentojn de Winston Churchill, sed lia pasio por sciencoj oni malpli bone konas. Dume, li havis antaŭvidan komprenon pri scienco, tion rivelas lia ĵus elterigita eseo pri eksterteruloj.

“Estis granda surprizo, la pasintan jaron, kiam, dum vi vizitis la National Churcill Museum de Fulton, ĝia direktoro, Timothy Rilay, donis al mi eseon tajpitan de Churchill. Titolita “are We alone in the universe (ĉu ni solas en universo?), l’eseo, kiun li verkis inter la fino de 1930 kaj la fino de 1950, neniam estis publikigata kaj dediĉas 11 paĝojn al demando, ankoraŭ polemika, pri la ebleco ekzisti eksterteran vivon.

Mirinde estas lia penslinio. Li aliras la problemon kiel sciencisto, eksplikas Mario Livio al AFP (Agence France Press (Agentejo Francujo-Gazetaro)), Churchill uzas argumentojn ankoraŭ validajn nun. Lia startpunkto estas ke pro la grandeco de l’universo, estas tre malprobable ke vivo ne ekzistus aliloke. La politikisto donas sian difinon de vivo, t.e, “la ebleco de multobliĝi kaj reproduktiĝi”.

Poste, li klarigas tion kion nuntempe ni nomas “ loĝeblan zonon”, la zono kie planedo, ĉirkaŭ stelo, havas temperaturon akordigeblan kun ĉeesto de likvida akvo, nemalhavebla por la vivo. Li precizas ke la vivo povas ĉeesti nur en regionoj kie temperaturoj varias pli-malpli  “inter la froza punkto kaj la bola punkto de l’akvo”

Churchill aldonas ke multnumbraj ektersunsistemaj planedoj nepre havas “la adekvatan grandecon por havi likvan akvon sur sia surfaco kaj atmosferon aŭ ion similan” kaj ke certe estas “je bona distanco de sia suno por daure teni adekvatan temperaturon”.

Li pripensis siajn teoriojn pli ol dek jaroj antaŭ ke oni povus estimi tion, dank’al la Kepler-misio, kiu montras ke la Lakta Vojo enhavas probable miliardojn da eksterplanedoj en vivtenebla distanco de sia stelo.

“Mi estas sufiĉe impresita de la sukcesoj de nia civilizo por pensi ke la Tero estas la nura loko kiu enhavas vivon, inteligentajn estaĵojn en tiu grandega universo, aŭ ke ni estas la nuraj plej mense kaj fizike sukcesaj estaĵoj”, skribis Churchill. Laŭ Mario Livio, la eseo de Churchill montras kiom li grave taksis sciencon kaj teknologion por la disvolviĝo de la socio. “Nuntempe, certaj politikistoj forĵetas sciencon, mi opinias ke estas elokventa paroli pri gvidisto kiu tiom profunde engaĝiĝis” konkludas la astrofizikisto.

Fontoj:

http://www.journaldemontreal.com/2017/02/15/quand-churchill-sinterrogeait-sur-lexistence-de-la-vie-extraterrestre

http://www.nature.com/news/winston-churchill-s-essay-on-alien-life-found-1.21467